ਇੰਸਟਿਊਟ ਫਾਰ ਫਿਸਕਲ ਸਟਡੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਧਾਰਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਟੈਕਸ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਾਂ ਨਾਲ ਆਮ ਲੋਕ ਝੁੰਜਲਾਓਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਹਾਈਲੈਂਡਸ ਦੇ ਕਾਮਕਾਜੀ ਜਿਹੜੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਮੌਸਮੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਟੈਕਸ ਸਿਸਟਮ ਬਜਟ ਬਣਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਣਮੁਨਾਸਿਬ ਟੈਕਸ ਬਿੱਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਕੌਟਿਸ਼ ਫਿਸਕਲ ਕਮਿਸ਼ਨ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਲੱਗ ਰੁੱਖ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਟੈਕਸ ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਜਟਿਲਤਾ ਕਾਰਨ ਰਾਸ਼ੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਗੀ ਕਠਿਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਹਸਤੀ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ 'ਤੇ ਕਟੌਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਖਾਸਕਰ ਹਾਈਲੈਂਡਸ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਦੇ ਅਣਪਛਾਤੇ ਵਧ-ਘਟ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਨਾ ਆਵੇ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਫ੍ਰੇਜ਼ਰ ਆਫ਼ ਐਲੈਂਡਰ ਇੰਸਟਿਟਯੂਟ ਇਹ ਮੰਨਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਟਿਲਤਾ ਰਾਜਨੀਤਕ ਚੋਣ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਟੈਕਸ ਸਿਸਟਮ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਕੀ ਹਨ।
ਹਾਈਲੈਂਡਸ ਵਿੱਚ ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਲਾਭਾਂ ਵਿਚ ਕਲੀਫ਼ ਐਜਜ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਘਰਾਂ ਵਾਲੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵਧੀਆ ਕਮਾਈਆਂ ਤੇ ਲਾਭ ਘਟ ਜਾਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਵੱਧ ਘੰਟੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤਿੰਨੋ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਬਹੁਤ ਜਟਿਲ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਪੇਂਡੂ ਹਾਈਲੈਂਡਸ ਅਤੇ ਕੈਥਨਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
