ਵੱਧ ਤਰ ਸਾਇਬਰ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਜਾਲਸਾਜ਼ੀ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਉੱਤਰੀ ਕੋਰੀਆ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਚੋਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਮੁਲਤਾਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਭੀ ਕੈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਫੌਜੀ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਕਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਨ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੋਚ ਭੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਕ ਹੋਰ ਮੁੱਦਾ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸ਼ਟਡਾਊਨ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਸਿਵਿਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸੇਵਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। 2025 ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਟਨਾ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਗਈ। ਮਿਆਨਮਾਰ ਨੇ ਸਭੋਂ ਵੱਧ ਵਾਰ ਸਕਿੰਨ੍ਹੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਭਾਰਤ ਜੋ ਇੱਕ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਦੇਸ਼ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ 65 ਵਾਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਬੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੂਜਾ ਮੁਲਕ ਬਣਿਆ। ਇਹ ਕਦਮ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਾਰੇ ਤੱਥਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਕਿਸੇ ਮਾਪ-ਦੰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ ਅਗਵਾ ਹਨ। CRINK ਦੇਸ਼ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਸਖਤ ਹਨ ਪਰ ਇੰਟਰਨੈਟ ਸ਼ਟਡਾਊਨ ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰਕ ਦੇਸ਼ ਭੀ ਅੱਗੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਇਬਰ ਜੰਗ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਦਬਾਅ ਵਧਦਾ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਾਲਣਾ ਜਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ।
