GTC Punjabi UK
Health

ਜਿਗਿਆਸਾ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਆਦਾ ਤਗੜਾ

ਜਿਗਿਆਸਾ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਆਦਾ ਤਗੜਾ
ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਕਿਵੇਂ ਇਤਨਾ ਜਟਿਲ ਬਣਿਆ, ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਣ ਸ਼ਾਇਦ ਸਾਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਨੇ ਦਰਸਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਜਾਲਦਾਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜਿਗਿਆਸਾ ਵਾਲੇ ਸਿੱਖਣ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਨਾਲ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਅਸੀਮ ਵਿਚਾਰਸ਼ੀਲਤਾ ਵੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਜਿਹੇ ਢਾਂਚੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਾਂਗ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਮੋਡੀਊਲ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਚਲਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਖੋਜਦਾਰੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਕ ੜਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਗਿਆਸਾ ਸਿਰਫ਼ ਜਟਿਲ ਦਿਮਾਗ਼ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਸੰਰਚਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਕੈਮਬ੍ਰਿਜ ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਯ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕੀਤਾ, ਜਿਸਤੋਂ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਹ ਨਵੀਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਗਤੀਵਿਧੀ ਬਦਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਬਣਾਏ ਨੈੱਟਵਰਕ ਜਿਹੜੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਿਗਿਆਸੂ ਸਨ, ਉਹ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਸਨ, ਸਗੋਂ ਅਜਿਹੇ ਕੰਮ ਵੀ ਕੀਤੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵੇਖੇ ਨਹੀਂ ਗਏ ਸਨ।

ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿਗਿਆਸਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਰਗੇ ਧਾਂਚੇ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨੈੱਟਵਰਕ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੂਤਲੀ ਜੁੜਾਵਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹਟਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਲਕੁਲ ਮਨੁੱਖੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਦਿਮਾਗ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਨੈਪਸ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਘਟਾਓ ਵਾਂਗ। ਇਸ ਵੀਚਾਰ ਨਾਲ ਇਹ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦਿਮਾਗ਼ ਦੀ ਵਿਕਾਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ‘ਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਰੱਖਣੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਛੱਡਣੀਆਂ ਹਨ, ਇਸ ‘ਚ ਅਹੰਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ।

ਇਸ ਖੋਜ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਇੰਜ ਹੈ ਕਿ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕੰਮ ਤੇ ਲਾੜੀਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਸਮਝਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਖੋਜ ਕਲਾ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਅਤੇ ਕਲਪਨਾਤਮਕ ਭੁੱਧੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ 'ਚ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਹਾਇਕ ਹੈ।