ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਨੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪਾਇਲਟ ਵਾਲੇ ਫੌਜੀ ਜਹਾਜ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਤੇ ਗਾਜਾ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਹਮਲੇ ਅਤੇ ਸੂਚਨਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੁਝ ਡ੍ਰੋਨ 17 ਘੰਟੇ ਤੱਕ ਉੱਡਣ ਅਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਯੂਨਿਟਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਭੇਜਣ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਡ੍ਰੋਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦਕਿ ਕਈ ਡ੍ਰੋਨਾਂ ਨੇ ਰੋਣ ਵਾਲੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੂੰਹਰ ਦਰਿਆ ਕਰਵਾਇਆ ਹੈ।
ਇਜ਼ਰਾਇਲ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਿੱਚ ਅਠ ਡ੍ਰੋਨ ਸਕੁਆਡਰਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਪਾਇਲਟ ਵਾਲੀ ਉੱਡਣ ਯੂਨਿਟਾਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਯੁੱਧ ਦਾ ਰੂਪ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮਸ਼ੀਨ-ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਾਊਂਟਰ-ਟੈਰਰਿਜ਼ਮ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਸੈਨਾ ਬਿਨਾ ਮਨੁੱਖੀ ਹਸਤੱਖੇਪ ਦੇ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਤਕਨੀਕੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕ ਮੌਤਾਂ ਨੂੰ 'ਗਲਤੀਆਂ' ਵਜੋਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਦਕਿ ਕ੍ਰਿਤਿਮ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਡ੍ਰੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਯੰਤਰਕਾਮ ਸਮਝ ਕੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਜਿਹੜੇ ਅੰਦੋਲਨ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਂਝੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਫਿਲਟਨ ਦੀ ਘਟਨਾ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨਦਹੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਧਾਂਚਾ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਸਮਾਜਕ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ।
